ZNAJDŹ LEKARZA

czwartek, 22 Luty 2018 Wersja beta
Zobacz:

Karcinogeneza mediowana przez wirusa brodawczaka ludzkiego a rak kolczystokomórkowy jamy ustnej i gardła związany z zakażeniem HPV

Część II – Rak kolczystokomórkowy jamy ustnej i gardła związany z zakażeniem HPV

 

Streszczenie: Zakażenie jamy ustnej i części ustnej gardła wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) może być nabyte drogą różnego rodzaju kontaktów międzyludzkich, w tym seksualnych. Publikowana praca skupia się na aspektach zakażenia wirusem HPV jamy ustnej i części ustnej gardła z podkreśleniem związku między HPV a rakiem kolczystokomórkowym oraz na ograniczeniach dostępnych testów diagnostycznych służących identyfikowaniu związku przyczynowego zakażenia HPV z tym typem nowotworu.

 

Summary: Human papillomavirus (HPV) infection of the mouth and oropharynx can be acquired by a variety of sexual and social forms of transmission. This article focuses on aspects of HPV infection of the mouth and the oropharynx with emphasis on the link between HPV and squamous cell carcinoma, and on the limitations of the available diagnostic tests in identifying a cause-and-effect relationship of HPV with squamous cell carcinoma of the mouth and oropharynx.

 

Wirusy brodawczaka ludzkiego sklasyfikowano według genotypu jako „niskiego ryzyka” [nieonkogenne – przyp. red.] i „wysokiego ryzyka” [onkogenne – przyp. red.] zgodnie z ryzykiem wystąpienia raka kolczystokomórkowego szyjki macicy po zakażeniu poszczególnymi szczepami [1]. Zakażenie szyjki macicy jakimkolwiek szczepem HPV ma związek z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi, szczególnie w młodszym wieku, zaś przetrwałe zakażenie szyjki macicy onkogennymi genotypami HPV, szczególnie HPV-16 i HPV-18, jest istotnym czynnikiem patogenetycznym rozwoju raka kolczystokomórkowego szyjki macicy [1-3]. Ostatnie doniesienia sugerują też rolę onkogennych genotypów HPV w patogenezie raka kolczystokomórkowego jamy ustnej i części ustnej gardła (RKUG) [4-21], a analiza tego związku będzie celem niniejszej pracy.

 

Zakażenie HPV jamy ustnej i części ustnej gardła, podobnie jak zakażenie HPV szyjki macicy, jest związane z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi, zwłaszcza z seksem oralnym, a onkogenne genotypy HPV, szczególnie HPV-16, są wykrywane w wielu przypadkach raka jamy ustnej i części ustnej gardła, w części z nich prawdopodobnie odgrywając istotną rolę etiologiczną [17]. Osoby z tym nowotworem, u których HPV może być wykryty wewnątrzkomórkowo, mają lepsze rokowanie niż te, u których komórki nowotworowe są HPV-cytonegatywne [11, 14].

 

Szczegółowe dowody na istnienie związku między HPV a RKUG

By wykazać związek przyczynowy między HPV a RKUG, jak już udowodniono w wypadku raka kolczystokomórkowego szyjki macicy, muszą istnieć dowody, że w znamiennej liczbie przypadków zakażenia wirusem HPV prawidłowego nabłonka jamy ustnej/części ustnej gardła z czasem rozwinie się ten rodzaj nowotworu. Wykazanie DNA HPV – nawet znanych szczepów onkogennych – w komórkach raka to niewystarczający dowód na onkogenezę indukowaną przez HPV. HPV bowiem równie dobrze mógł być obecny podczas onkogenezy, ale w niej nie uczestniczyć albo zakażenie mogło nałożyć się na istniejący już proces nowotworowy.

shutterstock_73956619Z drugiej strony, nieobecność DNA HPV w komórkach jakiegokolwiek raka nie wyklucza teoretycznej możliwości odegrania przezeń jakiejś roli w zainicjowaniu transformacji nowotworowej, ponieważ zakażenia HPV mają często charakter przejściowy [7]. W takiej sytuacji „ucieczki z miejsca wypadku” HPV mógłby stymulować wstępną transformację komórek, które następnie pozbywałyby się DNA wirusa w trakcie karcinogenezy [8]. Jest to jednak wysoce nieprawdopodobne, gdyż stała obecność onkoprotein E6 i E7 onkogennych genotypów HPV wydaje się być konieczna dla utrwalenia procesu nowotworowego związanego z zakażeniem HPV, tak jak to wynika z obecności DNA HPV w komórkach raka kolczystokomórkowego szyjki macicy [9].

 

Lokalny ładunek wirusa i jego dystrybucja, klonalność HPV, mechanizmy transkrypcyjne onkogenu HPV i określone miejsce integracji wirusa to czynniki krytyczne dla zrozumienia onkogenezy indukowanej HPV; badanie tych czynników jest tak złożone i tak wieloaspektowe jak złożoność samego procesu.

 

Testy hybrydyzacji in situ dla DNA HPV mogą dostarczyć informacji o obecności HPV w różnych komórkach, mają jednak ograniczoną czułość dla pewnych genotypów HPV i nie są w stanie wykazać transkrypcji onkogenu. Ekspresję onkogenu wirusowego można wykazać za pomocą reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR), lecz ta metoda nie dostarcza informacji o ładunku i dystrybucji DNA HPV [9]. Jako że PCR może wykrywać bardzo małe fragmenty DNA HPV, które mogą stanowić tylko zanieczyszczenie tkanki albo wskaźnik nieistotnego biologicznie zakażenia HPV, wyniki PCR bez ilościowego określenia ładunku wirusowego DNA lub zidentyfikowania aktywności transkrypcyjnej HPV nie wykazują znamiennego związku z onkogenezą indukowaną przez HPV [22, 23]. Ani PCR, ani testy hybrydyzacji in situ nie są w stanie wskazać konkretnego miejsca integracji wirusa z genomem [9]. PCR łącznie z hybrydyzacją in situ mogą pozwolić na wykrycie komórek zakażonych HPV z niskim ładunkiem wirusa i mogą też rzucić światło na dystrybucję DNA HPV w obrębie guza [10].

 

Dowodów na rolę, jaką odgrywają szczepy HPV „wysokiego ryzyka” w patogenezie RKUG, dostarcza, po pierwsze, obecność sekwencji genomowych tych szczepów i ekspresja aktywnych transkrypcyjnie onkoprotein E6/E7 w jądrach komórek pierwotnego guza i jego przerzutów; po drugie, integracja DNA HPV z genomem komórki; po trzecie, obecność znacznych ilości kopii DNA wirusa [9, 11, 12, 24].

Chociaż istnieje wyraźnie udowodniony związek pomiędzy zwiększoną liczbą kopii DNA HPV (ładunkiem wirusa) a zwiększonym ryzykiem raka szyjki macicy, ładunek ten nie stanowi wiarygodnego czynnika predykcyjnego rozwoju raka szyjki macicy indukowanego przez HPV; prawdopodobnie ładunek wirusa nie będzie też wiarygodnym czynnikiem predykcyjnym rozwoju RKUG. Ustalenie ładunku wirusa nie pozwala na rozróżnienie między zakażeniem HPV nielicznych komórek z dużą liczbą kopii DNA HPV w każdej a zakażeniem wielu komórek z kilkoma kopiami DNA w każdej, jak również między zakażeniem świeżo nabytym a przetrwałym [25].

 

Co do integracji DNA HPV z genomem komórki – choć to zdarzenie molekularne mocno wskazuje na onkogenną rolę wirusa, duża liczba kopii DNA HPV i aktywnego transkrypcyjnie m-RNA E6/E7 w HPV-cytopozytywnym RKUG niekoniecznie jest zależna od integracji wirusa i może występować również, gdy wirus jest obecny w formie episomalnej [26].

 

Nabycie zakażenia HPV jamy ustnej i części ustnej gardła

Zarówno zakażenie HPV jamy ustnej i części ustnej gardła, jak i RKUG są związane z uprawianiem seksu oralnego oraz z ryzykownymi zachowaniami seksualnymi (pożyciem z wieloma partnerami), szczególnie rozpoczętymi w młodszym wieku [7, 12, 15, 17, 19, 27].

 

W badaniu ukierunkowanym głównie pod kątem zakażeń narządów płciowych wywołanych przez HPV wykazano, że palenie tytoniu i wzrastający wiek były czynnikami ryzyka zwiększonej częstości przetrwałych zakażeń HPV jamy ustnej u kobiet [28]. Przyczyną tego wydaje się być fakt, że wywoływane przez tytoń i związane z wiekiem miejscowe zmiany genetyczne i immunologiczne czynią tkanki podatniejszymi na zakażenie HPV [28].

 

Chociaż zakażenia HPV jamy ustnej i części ustnej gardła przenoszą się najczęściej za pośrednictwem kontaktów seksualnych, istnieją również inne drogi przenikania wirusa w ten region, jak pocałunki i inne bezpośrednie kontakty usta-usta między partnerami i członkami rodziny, autoinokulacja oraz transmisja z matki na dziecko podczas porodu [15, 27, 29].

 

Jako że subkliniczne zakażenie HPV jamy ustnej i części ustnej gardła nie jest rzadkie, możliwe jest, iż nabłonek w takich przypadkach może służyć jako rezerwuar wirusa i kiedy dochodzi do aktywacji tegoż, może on odegrać rolę w patogenezie RKUG związanego z zakażeniem HPV.

Przejdź do następnej strony

Strona 1 z 3123

Nasi klienci