ZNAJDŹ LEKARZA

czwartek, 22 Luty 2018 Wersja beta
Zobacz:

Stomatologiczne spojrzenie na pacjenta z reumatoidalnym zapaleniem stawów

Streszczenie: Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą chorobą zapalną na podłożu autoimmunologicznym, powodującą liczne problemy kliniczne. Około 20-30% przypadków zmian chorobowych w stawie skroniowo-żuchwowym jest efektem tego schorzenia. W swoim przebiegu oprócz stawów może zajmować również inne tkanki i narządy organizmu.

 

Summary: Rheumatoid arthritis is a chronic inflammatory autoimmune disorder, causing numerous clinical problems. 20-30 % of cases with pathological changes in the temporo-mandibular joint are due to this disease. In its course it may affect not only joints, but also other tissues and organs of human body.

 

 

 

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) jest przewlekłą układową chorobą tkanki łącznej o podłożu immunologicznym. Charakteryzuje się nieswoistym zapaleniem, przeważnie symetrycznych stawów, oraz występowaniem zmian pozastawowych i powikłań układowych, prowadzących do niepełnosprawności, inwalidztwa i przedwczesnej śmierci.

 

shutterstock_103915271Wyróżnia się dwie postaci choroby: serologicznie dodatnią lub serologicznie ujemną [1]. Jej róznicowanie uzależnione jest od występowania lub nieobecności w surowicy autoprzeciwciał czynnika reumatoidalnego (rheumatoid factor – RF) w klasie IgM i/lub przeciwciał przeciw cytrulinowanemu peptydowi (ACPA). Najbardziej podatne na tę chorobę są osoby między 30-55 rokiem życia, a więc u szczytu aktywności społecznej i rodzinnej [3]. W wyniku powikłań chorzy na RZS umierają dwa razy częściej w stosunku do populacji ludzi zdrowych. Choroba ma charakter przewlekły, wieloletni, z okresowymi nawrotami [2]. Rozpoczyna się z reguły jako zapalenie wielostawowe. Jej początek może być skryty, choć bywa nagły i ostry. Typowe cechy charakteryzujące rozpoczynający się proces chorobowy to: obrzęk, ból, nadmierna ciepłota, deformacje i powiększenie zarysu stawowego okolicy zajętej procesem chorobowym. Najczęściej proces chorobowy dotyczy dłoni, stóp, obejmuje również stawy skokowe i kolanowe. Zmiany występują symetrycznie. Cechą charakterystyczną jest poranne zesztywnienie stawów. Istotna dla stomatologów lokalizacja zmian chorobowych to zajęcie stawu skroniowo-żuchwowego. Wedle różnych danych stanowi ona 20-30% przypadków rozpoznanego klinicznie reumatoidalnego zapalenia stawów.

 

Etiologia

Etiologia tej jednostki chorobowej nie jest ustalona. Na chorobę mogą mieć wpływ infekcje wirusowe i bakteryjne, jednak ich udział w powstawaniu RZS nie został potwierdzony. Uznaje się, że reumatoidalne zapalenie stawów ma charakter wielogenowej „wrażliwości”, a nie etiologii [2, 4-8]. Pojawia się częściej w  rodzinach, których członkowie chorowali lub chorują na RZS. Co ciekawe, bliźnięta jednojajowe, mimo identycznego genomu, często nie zapadają na tę samą chorobę – zgodność występowania waha się od kilku do 30% [2].

 

Reumatoidalne zapalenie stawów, wbrew swej nazwie, to choroba wpływająca w swoim przebiegu na inne lokalizacje organizmu człowieka, również lokalizacje pozastawowe. Objawy pozastawowe towarzyszące reumatoidalnemu zapaleniu stawów to:

1.    Zapalenie twardówki, które wywołuje silne bóle i pogarsza ostrość wzroku.

2.    Powikłania neurologiczne w przebiegu RZS:

•      zajęcie innych nerwów obwodowych, na przykład łokciowego, strzałkowego wspólnego itd.,

•      obwodowa neuropatia,

•      ucisk na szyjny odcinek kręgosłupa, który może wyzwalać zaburzenia czucia korzeniowego lub obwodowego oraz  powodować zaniki mięśniowe.

3.    Powiększenie obwodowych węzłów chłonnych – stwierdza się u około 75% chorych na RZS. Szczególnie często występuje powiększenie węzłów chłonnych pachowych.

4.    Obecność guzków reumatoidalnych – występują u około 1/5 pacjentów z rozpoznanym RZS, najczęściej w miejscach narażonych na ucisk, szczególnie na powierzchni prostowników przedramienia i na tylnej powierzchni ścięgna Achillesa.

5.    Odkładanie się kompleksów immunologicznych w ścianach naczyń – może wywoływać choroby naczyń krwionośnych, głównie naczyń małego kalibru. Zmiany w tętnicach mogą przypominać obraz zapalenia guzkowego. Zmiany naczyniowe mogą prowadzić do martwicy palców, większych owrzodzeń skóry i odosobnionego zapalenia nerwów z powodu uszkodzenia naczyń nerwowych.

6.    Zapalenie płuc – przebiega ono zazwyczaj ze śródmiąższowym rozlanym włóknieniem płuc, klinicznie manifestującym się dusznością. Zmiany w płucach czy opłucnej częściej są bezobjawowe i mają charakter licznych guzków reumatoidalnych.

7.    Zapalenie osierdzia – występuje u około 30% chorych na RZS. Zazwyczaj dochodzi do gromadzenia się niewielkiej ilości płynu surowiczo-włóknistego w worku osierdziowym, czemu towarzyszyć może ból w klatce piersiowej, zazwyczaj bez zaburzeń czynności serca. U około 10% chorych gromadzący się wysięk osierdzia prowadzić może do tamponady serca.

8.    RZS oznacza także inne choroby autoimmunologiczne. Przykładem są choroby autoimmunologiczne tarczycy i zespół Sjögrena.

 

Reumatoidalne zapalenie stawów a zespół Sjögrena

Zespół Sjögrena to przewlekła choroba układowa o nieznanej etiologii, charakteryzująca się naciekiem limfocytów w tkance gruczołów wydzielania zewnętrznego. Prowadzi do upośledzenia lub całkowitej utraty ich funkcji. Proces zapalny obejmuje gruczoły łzowe i ślinowe, charakteryzuje się nawracającym lub przewlekłym powiększeniem ślinianki przyusznej.

 

Objawy istotne w rozpoznawaniu zespołu Sjögrena

•      suchość w jamie ustnej trwająca ponad 3 miesiące (także w nosie, gardle czy pochwie),

•      spadek jakości i ilości śliny (kserostomia),

•      konieczność używania płynów przy połykaniu suchego posiłku,

•      dolegliwości bólowe przy połykaniu posiłku,

•      upośledzenie smaku, węchu,

•      zanik brodawek na języku,

•      błona śluzowa wygładzona, czasem pomarszczona,

•      powiększenie ślinianek (głównie przyusznych),

•      nasilona próchnica (brak oczyszczającego działania śliny i jej niskie pH prowadzą do szybkiego rozwoju próchnicy, zwłaszcza szyjkowej),

•      grzybice (sprzyjające warunki do rozwoju przewlekłych zanikowych kandydoz wywołanych przez drożdżaki z rodziny Candida albicans),

•      uczucie drętwienia, parestezji, głównie w obrębie gałęzi nerwu szczękowego, żuchwowego, a czasem też ocznego (na skutek neuropatii nerwu trójdzielnego).

 

Inne objawy to:

•      suchość oczu i skóry,

•      zmniejszone wydzielanie potu,

•      większa wrażliwość na promienie słoneczne, z możliwością powstawania pokrzywki,

•      oczy są bardziej narażone na zmęczenie, pieką, spojówki są zaczerwienione, często chory ma uczucie „piasku pod powiekami”,

•      kserooftalmia i kserostomia, czyli odpowiednio suchość oczu i ust, dotykają 95% chorych na zespół Sjögrena.

 

Bardzo ciężkim skutkiem zespołu Sjögrena jest rozwój chłoniaka (u 1% chorych), dlatego ważne jest systematyczne monitorowanie stanu chorego, aby móc odpowiednio wcześnie zastosować właściwe leczenie systemowe (chemioterapia).

Przejdź do następnej strony

Strona 1 z 212

Nasi klienci