ZNAJDŹ LEKARZA

środa, 21 Listopad 2018 Wersja beta
Zobacz:

Zęby zatrzymane – radiologiczny problem diagnostyczny?

Streszczenie: Zęby zatrzymane są poważnym problemem diagnostycznym. Zębem zatrzymanym nazywamy w pełni wykształcony ząb stały, po okresie fizjologicznego wyrzynania, który pozostaje w utkaniu kostnym i nie osiąga płaszczyzny zgryzu. Na proces ten mają wpływ czynniki miejscowe i ogólne. W diagnostyce zębów zatrzymanych stosuje się konwencjonalną rentgenodiagnostykę: zdjęcia zębowe, zgryzowe, pantomograficzne i cefalometryczne. W praktyce lekarze wykorzystują najnowsze osiągnięcia techniki, jaką niewątpliwie jest CBCT.

 

Zatrzymanie zęba należy do najczęściej występujących nieprawidłowości położenia zębów i towarzyszy wielu wadom szczękowo-twarzowym. Zębem zatrzymanym nazywamy w pełni wykształcony ząb stały, po okresie fizjologicznego wyrzynania, który pozostaje w utkaniu kostnym i nie osiąga płaszczyzny zgryzu. Całkowite zatrzymanie zęba to takie, gdy cały ząb otoczony jest tkanką kostną, natomiast częściowe zatrzymanie rozpoznaje się, gdy korona leży poza kością i jest przykryta dziąsłem. Zęby zatrzymane są poważnym problemem diagnostycznym.

Najczęściej zatrzymanymi zębami są trzecie zęby trzonowe i kły górne (55,9%), drugie zęby przedtrzonowe dolne (11,2%) oraz siekacze przyśrodkowe górne (9%) [1]. Trzecie zęby trzonowe powodują czasami wiele komplikacji leczniczych, jednak mają małe znaczenie estetyczne. Różnią się od nich kły górne czy siekacze, które poprzez podparcie bruzd nosowo-wargowych wpływają na estetykę twarzy, kształt łuku zębowego oraz psychikę pacjenta. Na proces zatrzymania zęba mają wpływ czynniki miejscowe i ogólne [2].

Ryc 1

Ryc.2

Do ogólnych należą:

•            rozszczepy,

•            zespoły wad rozwojowych,

•            dziedziczność,

•            niedobór witaminy D,

•            zaburzenia endokrynologiczne [1, 2].

 

Miejscowe natomiast to m.in.:

•            nieprawidłowe położenie zawiązków zębowych,

•            niedostateczna energia wyrzynania,

•            długa droga wyrzynania,

•            zęby nadliczbowe,

•            brak miejsca,

•            torbiele,

•            urazy,

•            zębiaki,

•            reinkluzja zębów mlecznych,

•            nieprawidłowa budowa zęba siecznego bocznego lub jego brak może spowodować, że kieł „traci orientację” (korzeń siekacza bocznego jest przewodnikiem w trakcie erupcji), najczęściej wychyla się mezjalnie i nie wyrzyna pomimo odpowiedniej ilości miejsca [3].

 

Diagnostyka

W diagnostyce zębów zatrzymanych stosuje się konwencjonalną rentgenodiagnostykę: zdjęcia zębowe, zgryzowe, pantomograficzne, cefalometryczne. W praktyce lekarze wykorzystują najnowsze osiągnięcia techniki, jaką niewątpliwie jest tomografia wiązki stożkowej (CBCT). Elementy oceny badania radiologicznego to:

•            precyzyjne określenie położenia zatrzymanego zęba w trzech płaszczyznach,

•            ocena morfologii zęba zatrzymanego,

•            pomiar szerokości mieszka zębowego,

•            ocena stosunku zęba zatrzymanego do struktur sąsiednich,

•            diagnostyka przyczyn zatrzymania zęba, np. obecność tworów patologicznych uniemożliwiających lub utrudniających wyrznięcie zęba,

•            wykluczenie ewentualnej ankylozy zęba.

 

W określeniu położenia zęba stosowało się zasadę paralaksy, wykonując dwa zdjęcia rentgenowskie pod różnymi kątami. Zjawisko paralaksy to pozorne przemieszczanie się obiektów przy zmianie punktu obserwacji. Możemy wykonać dwa zdjęcia zębowe – jedno w projekcji ortoradialnej, a drugie w skośnej albo pantomogram i zdjęcie zgryzowe. Jeżeli obraz zatrzymanego zęba przemieścił się w tym samym kierunku co lampa rentgenowska, to jest on położony podniebiennie/językowo. Jeżeli obraz zatrzymanego zęba przemieścił się w kierunku przeciwnym do lampy, to ząb jest położony przedsionkowo. Brak pozornego przemieszczenia obrazu zęba oznacza, że ząb ustawiony jest wyrostkowo.

 

Obecnie stosuje się CBCT i badania tomograficzne, które umożliwiają bardziej szczegółową ocenę zębów zatrzymanych niż rentgenodiagnostyka konwencjonalna. Dzięki nim można określić: typ zatrzymania, wzajemne relacje przestrzenne, występowanie resorpcji zębów sąsiednich, szerokość mieszka zębowego, obecność przetrwałych zębów mlecznych, wymiar policzkowo-podniebienny wyrostka zębodołowego, widoczność szpary ozębnej w celu wykluczenia ankylozy.

 

Ważna jest także lokalizacja zębów ektopowych. Położenie takie dotyczy jamy nosowej, zatoki szczękowej, oczodołu, podniebienia, gałęzi żuchwy, wyrostków żuchwy kłykciowego i dziobiastego, brzegu dolnego żuchwy lub tkanek miękkich. Zatrzymane zęby mogą ulegać migracji, transmigracji oraz reinkluzji. Migracja to przemieszczenie zęba w obrębie tkanki kostnej, spowodowane własnym potencjałem wyrzynania się. Transmigracja z kolei to szczególna postać migracji, dotycząca głównie kłów dolnych. Zatrzymany ząb przekracza płaszczyznę pośrodkową ciała. Natomiast reinkluzja to odsuwanie się od płaszczyzny zgryzu zęba, który był już całkowicie lub częściowo wyrznięty. Zębami reinkludowanymi są najczęściej dolne mleczne zęby trzonowe.

Przejdź do następnej strony

Nasi klienci