ZNAJDŹ LEKARZA

czwartek, 27 Czerwiec 2019 Wersja beta
Zobacz:

Rekonstrukcja niepróchnicowych ubytków tkanek twardych zębów z zastosowaniem materiałów kompozytowych

Niepróchnicowe ubytki w obrębie twardych tkanek zębów, do których zaliczamy atrycję, abfrakcję, abrazję i erozję, są wynikiem działania czynników mechaniczno-chemicznych, na jakie narażone są zęby w ciągu życia człowieka [1]. Terminem tym określane są efekty działania czynników destrukcyjnych, którym nie towarzyszą zmiany próchnicowe [2]. Erozja powstaje pod wpływem czynników chemicznych działających na wolną od płytki nazębnej powierzchnię zęba, bez udziału bakterii. Atrycja, abfrakcja i abrazja powstają w wyniku oddziaływania czynników mechanicznych [3-8]. Wskazania do podjęcia terapii stanowią: nadwrażliwość powstała na skutek odsłonięcia zębiny, powikłania endodontyczne oraz powstające w ich wyniku zaburzenia okluzyjne i estetyczne.

Procesy destrukcyjne o niepróchnicowym podłożu trwające przez wiele lat prowadzą do znacznej utraty tkanek twardych zębów, co w konsekwencji sprzyja zaburzeniu okluzyjnego wymiaru pionowego, wymagającemu terapii rekonstrukcyjnej (fot. 1). Analizując wyniki badań podmiotowego i przedmiotowego pacjenta oraz oceniając modele diagnostyczne, należy ustalić, czy obserwowana utrata twardych tkanek zęba jest odpowiednia do wieku pacjenta. Zabiegi rekonstrukcyjne stosowane są zwykle w przypadku powstawania zmian patologicznych. Współczesna stomatologia dysponuje szeregiem sposobów umożliwiających odbudowę utraconych tkanek zębów. Wymienić można metodę bezpośrednią lub pośrednią z zastosowaniem materiału kompozytowego lub metodę pośrednią z zastosowaniem ceramiki [9, 10].

Opis pierwszego przypadku klinicznego

Pacjentka zgłosiła się do gabinetu autora z powodu znacznego zniszczenia zębów, prosząc o przywrócenie estetyki i funkcji (fot. 2-4). Aby zaplanować leczenie, pobrano wyciski masą alginatową wraz z rejestratem zwarciowym w celu wykonania modeli diagnostycznych. Problemy zwarciowe dostrzegane przez pacjentkę były związane z utratą tkanek twardych zęba w wyniku oddziaływania czynników fizycznych i chemicznych oraz utraty stref podparcia w bocznym odcinku łuku zębowego. W tym przypadku klinicznym konieczne było podniesienie wysokości zwarcia. Po ocenie klinicznej i radiologicznej uznano, że u pacjentki nie ma patologicznych objawów ze strony stawów skroniowo-żuchwowych. Zatem można było przeprowadzić podniesienie wysokości zwarcia bez wcześniejszego leczenia wstępnego z zastosowaniem szyny nagryzowej. Jest to zgodne z pracą poglądową Abduo i Lyonsa, w myśl której mięśnie takiego pacjenta dobrze adaptują się do nowego wymiaru pionowego, zgodnie z arbitralną pozycją osi stawowej.

W przypadku konieczności terapii pacjenta z zaburzeniami w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych, aby uzyskać stopniową i bezpieczną adaptację układu stomatognatycznego przy podnoszeniu wymiaru pionowego powyżej istniejącej szpary spoczynkowej lub podnosząc ją powyżej 5 mm, konieczne jest przeprowadzenie leczenia wstępnego z zastosowaniem szyny [11].

Rozległe zniszczenie powierzchni koron zębów doprowadziło do utraty prawidłowych kontaktów okluzyjnych i w konsekwencji do obniżenia zwarcia. Terapię pacjentki rozpoczęto od odbudowy materiałem kompozytowym dolnych zębów (fot. 5). Odbudowę koron zębów przeprowadzono pod osłoną koferdamu. Przed rekonstrukcją przeprowadzono piaskowanie ubytków, uzyskując oczyszczenie i rozwinięcie (powiększenie) powierzchni adhezyjnej. Zastosowano technikę wytrawiania szkliwa i zębiny 36-proc. kwasem o-fosforowym odpowiednio przez 35s. dla szkliwa i przez 1 minutę dla zębiny sklerotycznej. Zastosowano technikę wytrawiania szkliwa i zębiny 36-proc. kwasem o-fosforowym odpowiednio przez 35 s dla szkliwa i przez 1 minutę dla zębiny sklerotycznej.

Po dokładnym wypłukaniu wytrawiacza i delikatnym osuszeniu przystąpiono do aplikacji systemu łączącego. Zastosowano EnaBond (Micerium), który nałożono dwukrotnie, cienką warstwą, na przygotowane powierzchnie zębiny i szkliwa. Utwardzono obie warstwy przez 40 s z zastosowaniem diodowej lampy polimeryzacyjnej. Następnie techniką warstwową odbudowano korony zębów. Materiałami użytym do odbudowy koron były zastosowane w technice warstwowej kompozyty: zębina uniwersalna Enamel Plus HRi UD3 oraz materiał szkliwny Enamel Plus HRi UE1 (Micerium). Ostateczne polerowanie odbudowy przeprowadzono przy użyciu zestawu Enamel Shiny (Micerium).

Pacjentka zaakceptowała funkcjonalny i estetyczny etap terapii. Następnie wykonano uzupełnia protetyczne w postaci protez osiadających częściowych w celu przywrócenia właściwej relacji zwarciowej i stworzenia miejsca dla odbudowy zniszczonych koron zębów górnych. Wykonanie protez przeprowadzono wedle obowiązujących zasad. Ostatnim etapem leczenia była odbudowa zniszczonych koron zębów górnych materiałem kompozytowym, którą przeprowadzono wedle opisanej procedury klinicznej. Ze względów praktycznych zastosowano uproszczony model okluzyjny (simplified occlusal design), co ułatwiło procedurę kliniczną. Według tej zasady na każdym zębie wystarczy jeden punkt kontaktu, aby zapewnić stabilną okluzję i utrzymanie pionowego wymiaru zwarcia [12].

Pacjenta umówiono na wizytę kontrolną, podczas której dokonano niewielkich korekt zwarcia. Kobieta bardzo dobrze tolerowała wykonane odbudowy, podkreślała zmniejszenie napięcia mięśni twarzy i utrzymujący się komfort zwarcia (fot. 6).

Opis drugiego przypadku klinicznego

Pacjent, J.K. nr karty 331/07, zgłosił się do gabinetu stomatologicznego z powodu uciążliwej nadwrażliwości zęba 13. W wywiadzie podał stałe używanie pasty o wysokim współczynniku abrazyjności. Badanie kliniczne wykazało nadwrażliwość na powietrze z dmuchawki w związku z odsłoniętą zębiną w obszarze powierzchni przedsionkowej korony i ubytku klinowego na granicy szkliwno-cementowej o etiologii erozyjno-abfrakcyjnej (fot. 7). Abfrakcja obserwowana w obszarze przyszyjkowym, tzw. ubytek klinowy, była powodem silnych dolegliwości. Postępowanie zachowawcze przeprowadzono wedle opisanych zasad materiałem kompozytowym (fot. 8-15).

 

Podsumowanie

Niepróchnicowe ubytki tkanek twardych zęba stanowią coraz większy problem, z jakim musi zmierzyć się współczesna stomatologia. Ich skuteczne leczenie wymaga odbudowy utraconych tkanek oraz uświadomienia pacjentowi istniejącego problemu i sposobów odpowiedniej profilaktyki. Mając do dyspozycji nowoczesne materiały kompozytowe, można w sposób minimalnie inwazyjny i przewidywalny odbudować utracone tkanki, przywracając zębom utraconą estetykę oraz funkcję.

 

 Piśmiennictwo:

1. Osborne-Smith K.L., Burke F.J., Wilson N.H.: The aetiology of the non-carious cervical lesion. „Int Dent J” 1999; 49: 139-143.

2. Lmfeld T.: Dentol erosion. Definition, classification and links. „Eur J Orol Sci” l996; l04: l56-161.

3. Cunho-Cruz J., Pashovo H., Packord J.D. et al. for Northwest Precedent: Tooth wear: prevalence and associated factor in general practice patients. „Community Dent Oral Epidemiol” 2010; 38: 228-234.

4. Kreulen C.M., von’t Spijker A., Rodriguez J.M. et al.: Systematic review of the prevalence of tooth wear in children and adolescents. „Cories Res” 2010; 44: l51-159.

5. Osborne-Smith K.L., Burke F.J., Wilson N.H.: The oetiology of the non-corious cervicol lesion. „Int Dent J” 1999; 49:139-143.

6. Shellis R.P., Addy M.: The interactions between atirition, abrosion and erosion in tooth wear. „Monogr Orol Sci” 2014; 25: 32-45.

7. Ten Cate J.M., Imfeld T.: Dental erosion, summary. „Eur J Orol Sci” l996; l04: 69-8l.

8. Attin T.: Methods for assessment of dental erosion. „Monogr Oral Sci” 2006; 20: 152-172.

9. Grutter L., Vailati F.: Full-mouth adhesive rehabilitation in case of severe dental erosion, a minimally invasive approach following the 3-step technique. „Eur J Esthet Dent”, 2013: 8: 358-375.

10. Edelhoff D., Beuer F., Schweiger J. et al.: CAD/CAM-generated high-density polymer restorations for the pretreatment of complex cases: a case report. „Quintessence Int” 2012; 43:457-467.

11. Abduo J., Lyons K.: Clinical considerations for increasing oclussal vertical dimension: a review. „Aust Dent J” 2012; 57:2-10.

12. Wiskott H.W., Bedsler U.C.: A rationale for a simplified occlusal design in restorative dentistry: historical review and clinical guidelines. „J. Prosthet. Dent.”, 1995, 73, 169-183.


Reconstruction of non-carious lesions of tooth structure with composite materials

Autor:
lek. stom. Adam Romaniuk-Demonchaux
Indywidualna Prywatna Praktyka Lekarska „Stomatologia Zdrowego Uśmiechu”, Rybnik

Słowa kluczowe:
ubytki niepróchnicowe, erozja, abrazja, atrycja, abfrakcja, odbudowa kompozytowa.

Key words:
non-carious lesions, erosion, abrasion, attrition, abfraction, composite restoration

Streszczenie:
Niepróchnicowe ubytki tkanek twardych zęba są coraz powszechniejszym problemem, z jakim zgłaszają się pacjenci do gabinetów stomatologicznych. W poprzednim artykule opisano diagnostykę różnicową niepróchnicowych ubytków tkanek twardych zęba. Publikowanym w tym numerze tekst przybliża tematykę rekonstrukcji niepróchnicowych ubytków tkanek twardych z zastosowaniem materiałów kompozytowych.

Summary:
Non-carious lesions of tooth structure comprise an increasingly common problem, with which patients are seen in dental clinics. In the previous paper differential diagnosis of these lesions had been described, and this paper presents the topic of reconstruction of these lesions with composite materials.

Przejdź do następnej strony

Nasi klienci