Dodano: 10.03.2020, Kategorie: Klinika
Techniki nowoczesnej stomatologii umożliwiające poprawę kosmetyki, kształtu i ustawienia zębów. Część I
Przygotowanie jamy ustnej do wybielania
Warunkiem podstawowym rozpoczęcia wybielania jest odpowiednie przygotowanie jamy ustnej: tkanki miękkie muszą być zdrowe, przyzębie wolne od kamienia i osadów, a ubytki próchnicowe wyleczone. Odrębnego komentarza wymaga obecność wypełnień. Nieszczelne, wadliwe wypełnienia muszą być wymienione. Indywidualnie należy ocenić, gdzie można założyć ostateczne wypełnienia, a gdzie tymczasowe. Trzeba mieć na uwadze, że nie ma możliwości przewidzenia ostatecznego koloru zębów po zakończeniu wybielania. Należy zdecydowanie podkreślić, że wypełnienia ostateczne zakładane zgodnie z zasadami stomatologii adhezyjnej (kompozyty, licówki, wkłady itp.) mogą być założone najwcześniej dwa tygodnie od zakończenia wybielania. Pierwszym powodem takiego postępowania jest konieczność ustabilizowania się koloru zęba, po wtóre w związku ze zjawiskiem inhibicji tlenowej nieprzestrzeganie tego czasu spowoduje bliskie lub oddalone w czasie komplikacje związane z jakością (głównie szczelnością i adhezją) zakładanych uzupełnień.
Wybielanie jest zabiegiem z zakresu stomatologii estetycznej dającym duże możliwości, mającym jednak pewne ograniczenia związane z przewidywalnością procesu. Powszechnie wiadomo, że zęby w odcieniach żółtych wybielają się łatwiej niż zęby w odcieniach szarych. Rzetelna informacja o realnych i możliwych do uzyskania efektach zwiększa zaufanie do lekarza i stanowi ważny krok dla mającej duże znaczenie dobrej współpracy z pacjentem. Oczekiwania pacjenta związane z wybielaniem są zwykle duże, możliwe do osiągnięcia w większości przypadków. Jednak należy mieć na uwadze, iż w niektórych przypadkach wymagane są dłuższy czas i większa ilość wybielacza. Wybielanie jest wówczas prowadzone cyklami z bezpiecznymi przerwami pomiędzy sesjami stosowania nakładek z żelem.
Wypełnienia i uzupełnienia protetyczne (korony, mosty) nie ulegają wybieleniu – jest to oczywiste dla stomatologów, jednak nie wszyscy pacjenci zdają sobie z tego sprawę i należy o tym poinformować osobę zainteresowaną. Zaleca się też w tym okresie tzw. białą dietę: bez kawy, herbaty, czerwonego wina itp. Zęby są bowiem wówczas szczególnie narażone na przebarwienia. Podobne ograniczenia dotyczą kwaśnych produktów żywnościowych, w tym cytrusów i innych owoców. Soki cytrusowe potęgują nadwrażliwość i w związku z powyższym powinny być wyeliminowane.
Nadwrażliwość i inne powikłania
Problemem jest również pojawiająca się podczas wybielania nadwrażliwość zębów. Zaleca się używanie past przeznaczonych dla zębów wrażliwych i bezwzględne odstawienie past abrazyjnych. Niestety są one często nadużywane przez osoby, u których takie zabiegi są wskazane. Próbują one zmienić kolor zębów, stosując z dużą intensywnością pasty dla palaczy, pasty wybielające i osiągają pewien stopień frustracji z nadwrażliwością w pakiecie. Nadgorliwe i zbyt częste stosowanie tych past prowadzi do licznych mikro- i makrouszkodzeń w obrębie twardych tkanek zębów. Ze względów bezpieczeństwa nie stosuje się wybielacza u kobiet w ciąży. Odrębnego komentarza wymaga grupa wiekowa między 14-18 rokiem życia, która pod wpływem mediów i niejednokrotnie rodziców zgłasza się w celu przeprowadzenia wybielania. Większość publikacji uznaje ukończenie 16 roku życia za dolną i bezpieczną granicę. W gabinecie autora ukończenie 18 roku życia jest granicą wiekową, której przekroczenie umożliwia rozważenie przeprowadzenia wybielania zębów. Podobnie problematyczne jest wybielanie pacjentów bezpośrednio po zakończeniu leczenia ortodontycznego. Zasadą powinno być przeprowadzanie go po ukończeniu fazy podtrzymującej leczenia. Przywołane informacje są prezentowane pacjentowi w postaci wypunktowanego skryptu, wręczanego wraz z zestawem do wybielania.
Ważnym elementem wpływającym na bezpieczne przeprowadzenie tego procesu jest laboratoryjna jakość wykonania nakładek. Sporządza się je na podstawie modelu gipsowego wykonanego z wycisku alginatowego. Wykonanie nakładki musi uwzględniać uszczelnienie okolicy szyjki zęba tak, aby uniemożliwić kontakt wybielacza z tkankami miękkimi. Utworzenie zbiorniczków w nakładce jest niemniej ważne, decyduje bowiem o precyzji aplikacji żelu. Staranność i dokładność wykonania nakładek jest sprawdzana na modelach przed wizytą i w ustach pacjenta podczas instruktażu.
Zalety metody nakładkowej
W mojej ocenie wybielanie z zastosowaniem techniki nakładkowej po spełnieniu wymienionych warunków daje oczekiwane efekty i, co podkreślam, jest zabiegiem bezpiecznym. Najczęstszym powikłaniem występującym w trakcie wybielania jest nadwrażliwość zębów przebiegająca z różnym stopniem nasilenia objawów. Nie stanowi to jednak problemu, bowiem po zastosowaniu intensywnej fluoryzacji objawy ustępują. W okresie pojawienia się dolegliwości prosimy pacjenta, aby przerwał wybielanie i kontynuował je po całkowitym ustąpieniu objawów. Proces zmiany koloru zębów może odbywać się z przerwami, a preferowanym sposobem terapii jest nocna wersja wybielania. Jest ona wygodniejsza, ponadto zmniejszone wydzielanie śliny w czasie snu zapobiega utracie preparatu z nakładki. Udowodniono, że podczas snu aktywność działania nadtlenku karbamidu, stosowanego we wspomnianym wyżej żelu Opalescence, utrzymuje się przez 8-10 godzin, a w ciągu dnia to 4-6 godzin. Kolejną zaletą tej metody jest możliwość selektywnego wybielania pojedynczych zębów. Kły zwykle są znacznie ciemniejsze niż pozostałe zęby i zaleca się wyrównanie koloru tych zębów w pierwszej kolejności. Postęp wybielania jest archiwizowany w postaci zdjęć wykonywanych przed, w trakcie i po wybieleniu. Po zakończeniu wybielania wykonywany jest zabieg profesjonalnej profilaktyki fluorowej. Należy unikać aplikacji lakierów, ponieważ zęby powinny mieć możliwość ponownego nawodnienia. Preferowanym sposobem fluoryzacji jest użycie 3-4 strzykawek Fluor-Opal. Jest to żel fluorkowy o przedłużonym uwalnianiu, który aplikuje się do tych samych nakładek, jakie użyte były do wybielania.
Podsumowanie
Wybielanie metodą nakładkową jest efektywną i bezpieczną metodą przywracania bieli zębom. Stosując się do zaleceń i przestrzegając procedury, można w sposób bezpieczny i powtarzalny rozjaśniać kolor zębów żywych, co bywa zwykle punktem wyjścia dla dalszego leczenia zmieniającego estetykę uśmiechu.
Piśmiennictwo:
1. Wagner L., Małkiewicz K.: Wybielanie zębów żywych. Med Tour Press International, Warszawa 2006.
2. Żyśko-Christ D.: Wybielanie zębów w gabinecie stomatologicznym z użyciem halogenowych lamp polimeryzacyjnych czy bez nich? „Magazyn Stomatologoczny”, marzec 2008, 68.
3. Haywood V.B.: History, safety and effectiveness of current bleaching techniques and applications of the nightguard vital bleaching techniques. „Quintessece Int.”, 1992, 23 (7), 471-488.
4. Klukowska M. i wsp.: Effect of bleach on microlekage of class V composite restorations. IADR, 2006.
5. Wilson D. i wsp.: Effect of clinical factors during tooth whitening on enamel. IDAR, 2007.
Autor:
lek. dent. Adam Romaniuk-Demonchaux
Słowa kluczowe:
kolor zębów, wybielanie zębów żywych, metoda nakładkowa.
Key words:
teeth colour, whitening, mouthgard bleaching.
Zdjęcia:
z archiwum autora





